Đặc điểm của loài rệp

Họ rệp (Cimicidae) thuộc bộ cánh nửa (Hemiptera) giống như họ bọ xít. Nó gồm có 2 chi là Cimex và Oeciacus. Chi Cimex còn gọi là rệp giường, có loài Cimex lecturarius là loài thường thấy sống trong nhà ở của người; loài này phân bố rộng rãi trên thế giới; loài Cimex rhotundaicus còn có tên là Cimex hemiptera, thường phân bố ở các nước nhiệt đới. Chi Oeciacus thường thấy trong các tổ chim hoặc trên lá cây và thường hút máu của loài chim, hiếm gặp trong nhà ở của người.

Rệp phát triển qua 3 giai đoạn: trứng, thanh trùng và con trưởng thành. Trứng rệp thường được rệp trưởng thành đẻ vào cùng một chỗ ở khe tường, tủ, giường, phản, bàn, ghế...; có khi nó đẻ vào cả giấy, vải... Trứng rệp có thể phát triển tốt ở gỗ, đất... và rất kém phát triển ở trong nước.

Thanh trùng phải trải qua 4 lần lột xác, hình thể rất giống con trưởng thành nhưng nhỏ hơn, cơ quan sinh dục chưa hình thành, các đốt bàn chân chưa rõ, râu ngắn . Thanh trùng khi mới nở dài khoảng 1,2mm; ở giai đoạn cuối dài tới 5mm. Để lột xác và phát triển, thanh trùng cần hút no máu.

Ở nhiệt độ từ 14-18^oC, trứng cần khoảng 21-22 ngày mới nở; ở nhiệt độ từ 22-26^oC, cần khoảng 8-9 ngày nhưng ở nhiệt độ từ 35-37^oC nó chỉ cần khoảng 5-6 ngày. Ở nhiệt độ dưới 14^oC, trứng không phát triển được.

Ở điều kiện nhiệt độ thích hợp, có đủ thức ăn, rệp cần khoảng 28 ngày để hoàn thành vòng đời. Với nhiệt độ không thích hợp, thức ăn không đủ, vòng đời của rệp kéo dài tới 6-10 tuần hoặc lâu hơn.

Cả thanh trùng và rệp trưởng thành đều hút máu. Sau khi hút máu khoảng 2 ngày, rệp cái đẻ trứng. Nó đẻ liên tiếp trong 5 ngày, sau đó lại tiếp tục hút máu. Rệp thường hút máu vào ban đêm nhưng khi đã nhịn đói lâu nó có thể hút máu cả ban ngày. Rệp chỉ hút máu để sống và phát triển, không ăn chất gì khác ngoài máu. Thời gian hút máu của rệp trưởng thành khoảng 15 phút, mỗi lần hút khoảng 15mg máu. Thanh trùng chỉ hút máu trong khoảng 1 phút, mỗi lần hút khoảng 1/3mg máu.

Rệp có khả năng nhịn đói lâu. Ở nhiệt độ lạnh, rệp có thể nhịn đói được hàng năm. Ở nhiệt độ bình thường, rệp nhịn đói được vài tháng. Mỗi phút rệp trưởng thành di chuyển được khoảng 1,25m; thanh trùng di chuyển được khoảng 25cm. Đời sống của rệp trung bình khoảng 14 tháng. Con cái đẻ từ 1-2 trứng/ tuần. Trong phòng thí nghiệm, một con cái có thể đẻ được tới 541 trứng nhưng trên thực tế rệp đẻ ít trứng hơn.

Cách phòng, chống rệp giường

Có nhiều biện pháp để phòng, chống rệp giường hút máu. Cách phòng chống rệp đơn giản nhất là cần vệ sinh thường xuyên hàng tháng chăn, màn, giường, chiếu, khe kẽ tủ, bàn, ghế; phơi, quét dọn, lau chùi sạch nhà ở...

Ngoài ra, có thể sử dụng các biện pháp diệt rệp như dùng nước sôi, mỗi 200 lít nước sôi cho vào 200 gam xà phòng bột hoặc 1 bánh xà phòng giặt vào, quấy cho tan đều, tưới vào các khe kẽ có rệp. Công việc này nên thực hiện mỗi tuần một lần và liên tục trong 5-6 tuần liền.

Có thể dùng que nhọn khêu, ngoáy vào những khe kẽ có rệp trú ẩn hoặc dùng máy hút bụi hút rệp, diệt rệp; phơi nắng các vạt giường, chiếu, mệm... hoặc dùng các chất hấp dẫn kiến đến ăn rệp.

Sử dụng các loại hóa chất diệt côn trùng ít có hiệu quả.

Một kinh nghiệm dân gian thường áp dụng để phòng, chống rệp là dùng lá sen tươi trải lên giường nơi có rệp trú ẩn, mỗi giường nằm rải từ 4-5 lá sen tươi; sau một thời gian rệp sẽ biến mất.

Xem thêm…

Dĩn rất giống muỗi nhưng nhỏ hơn, kích thước 1-2 mm, có vòi ngắn và không có vẩy. Dĩn có màu nâu đen, chân dài, trên cách có lông. Dĩn đẻ ở nơi có nhiều mùn, rác, lá cây mục nát, đất ẩm, hốc cây, bùn …

Dĩn thuộc nhóm côn trùng có vòng đời biến thái hoàn toàn. Vòng đời của dĩn phát triển qua 4 giai đoạn: trứng, ấu trùng, thanh trùng và dĩn trưởng thành. Dĩn đẻ trứng ở những nơi có nhiều mùn đất, rác thải, lá cây mục nát, đất ẩm, hốc cây, vũng bùn... Dĩn hoạt động phụ thuộc vào các yếu tố tự nhiên như ánh sáng, tốc độ gió, mưa, nắng...Chỉ có Dĩn cái là hút máu, nó có thể hút máu người, gia súc hoặc máu muỗi (Anopheles).

Hoạt động của Dĩn phụ thuộc vào ánh sáng, tốc độ gió, mưa, nắng … Có loài thì hút máu vào ban đêm (các loài thuộc Chi Culiciodes) – các loài này phổ biến ở Việt Nam; có loài hút máu vào ban ngày (Chi Leptoconops), trời càng nắng chúng hút máu càng mạnh; còn các loài thuộc Chi Lashiohelea thường hút máu vào buổi sáng hoặc lúc không có ánh nắng. Đặc biệt khi có cơn giông, Dĩn xuất hiện thành từng đám ở ngoài trời hoặc xâm nhập vào nhà hút máu; thường thấy chúng bay thành đám quanh đầu và chích đốt vào mặt, phần lớn Dĩn đều có tập tính ưa thích đốt mồi ngoài nhà, gây nên sự phiền hà cho sinh hoạt của con người. Dĩn đốt gây cảm giác ngứa, khó chịu, có thể nổi mẫn, dị ứng. Do kích thước cơ thể của Dĩn nhỏ, nên nó có thể luồn vào kẽ tóc, chui qua màn ngủ để hút máu, gây ngứa ngáy, mất ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe. Ở Châu Phi, Dĩn truyền một số mầm bệnh như: giun chỉ, viêm não … Nhưng ở Việt Nam, vai trò truyền bệnh của Dĩn chưa được xác định.

Đến nay chưa có biện pháp phòng chống dĩn một cách hiệu quả. Tuy nhiên, việc bảo vệ cá nhân sẽ giúp chúng ta giảm sự tiếp xúc vơi dĩn chích đốt. Vì có vòi ngắn nên dĩn không thể chích đốt xuyên qua quần áo được và do có kích thước nhỏ nên dĩn có thể dễ dàng chui qua các loại màn ngủ thông thường; Vì thế, để phòng tránh dĩn chích đốt, chúng ta có thể mặc quần áo dài, không nên ở trần, có thể dùng các loại hóa chất xua côn trùng thông thường nếu có hoạt động hoặc điều kiện làm việc ở ngoài trời và những nơi có nhiều dĩn hoạt động, để phòng dĩn bay thành đám quanh đầu, chích đốt máu, gây phiền hà; cần gội đầu, tắm rửa vệ sinh hằng ngày. Ngoài ra, chúng ta có thể phòng chống dĩn bằng cách dùng các hóa chất xua diệt côn trùng, hoặc dọn dẹp vệ sinh quanh nhà ở, chuồng gia súc, nơi tắm giặt… để triệt phá nơi sinh đẻ của dĩn. Khi bị dĩn đốt, chúng ta có thể lấy dấm ăn hoặc nước muối sinh lý bôi vào vết đốt ngay khi mới bị đốt hoặc nhìn thấy nó vừa bị phồng để chống bị nổi cục ngứa. 

Xem thêm…

Theo tiêu chuẩn Bảo vệ công trình xây dựng - phòng chống mối cho công trình xây dựng mới - TCVN 7558:2008 và TCXD 204:1998 thì thiết kế phòng chống mối cho các công trình tùy vào mức độ khác nhau nhưng tối thiểu phải bao gồm:

1. Báo cáo tình hình mối phá hoại

2. Biện pháp xử lý diệt mối, dọn gốc cây, rễ cây và rác có chứa xenlulô.

3. Tùy theo điều kiện, chọn 1 trong 2 phương pháp là phòng mối bằng phương pháp kết hợp hoặc phòng mối bằng thuốc.

4. Dự kiến kế hoạch và thời điểm thực hiện các công việc phòng và diệt mối trước khi khởi công phá dỡ và kế hoạch thực hiện thi công phòng chống mối kết hợp với thi công xây dựng, nhất là tại các thời điểm thi công móng tường, móng nền nhà tầng trệt hoặc tầng hầm nếu có.

---

DỊCH VỤ THIẾT KẾ PHÒNG CHỐNG MỐI

---

Quý khách hàng có nhu cầu thiết kế phòng mối cho các công trình xây dựng mới xin vui lòng liên hệ: 0986.440.222. 

Xem thêm…

Phòng mối cho công trình xây dựng mới được áp dụng theo tiêu chuẩn xây dựng TCXD 204 – 1998 và TCVN 7958-2008 về: “Bảo vệ công trình xây dựng, phòng mối cho công trình xây dựng mới”.

Trình tự các bước phòng mối công trình như sau:

1. Diệt tổ mối

- Khi san lấp nền đất, nếu phát hiện tổ mối thì phải đào tới tổ, tưới vào vị trí tổ mối khoảng 20-30 lít dung dịch thuốc chống mối, không để các tàn dư thực vật như: Gỗ vụn, cốp pha, ván khuôn…
- Trong trường hợp ván khuôn bị kẹt lại mà không lấy ra được thì phải tiến hành phun thuốc có hiệu lực phòng chống mối vào đó, nhằm vô hiệu hoá nguồn thức ăn và nơi trú ngụ của mối.

2. Tạo hàng rào phòng mối

2.1. Hào phòng mối bên ngoài: 
- Tạo hàng rào phòng mối bên ngoài bằng cách đào xung quang chân móng bên ngoài công trình, Hàng rào rộng 50cm, sâu từ 60 – 80cm tuỳ theo vùng đất xây dựng. Nếu nền đất xốp, hào phải đảm bảo sâu 80cm. Phun xử lý dung dịch thuốc chống mối theo định mức 15-18 lít/m3 đất. 
Tác dụng: Nhằm ngăn ngừa mối từ các vùng lân cận và dưới lòng đất xâm nhập vào công trình. 
2.2. Hào phòng mối bên trong: 
- Tạo hàng rào phòng mối bên trong bằng cách đào xung quang chân móng bên trong công trình, Hàng rào rộng 30cm, sâu từ 40cm. Phun xử lý dung dịch thuốc chống mối theo định mức 15-18 lít/m3 đất. 
Tác dụng: Nhằm ngăn ngừa mối xâm nhập từ nền công trình lên.

3. Phòng mối nền
- Trên mặt nền, trước khi đổ vữa bê tông kể cả mặt các đài cọc, phun một lớp dung dịch thuốc chống mối, định mức 5 lít/m2

4. Phòng mối tường

- Chân tường , đài cọc được phun dung dịch thuốc chống mối, định mức 2 l/1m2

5. Xử lý phòng mối đường ống, đường cáp điện...

Các đoạn đường ống cấp nước, thoát nước, đoạn đường có cáp điện đi qua nền nhà tầng trệt, tầng hầm (nếu có) hoặc các khe lún, kể cả các vị trí đào thêm, làm gián đoạn sự liên tục của hào chống mối phải được bổ sung thuốc phòng chống mối theo liều lượng quy định.

6. Xử lý phòng mối cấu kiện gỗ

Các cấu kiện gỗ trong công trình như  khuôn cửa, khe cửa,  ốp tường … đều phải được xử lý thuốc phòng chống mối mọt .
Khi xử lý phải đảm bảo nguyên tắc: gỗ phải được gia công thành phẩm mới xử lý thuốc, nếu cắt thêm thì phải xử lý bổ sung thuốc chống mối vào các vị trí đó. Sau khi xử lý thuốc xong mới sơn hoặc quét vecni. Thuốc bảo quản gỗ ở nước ta gồm có 2 dạng:
- Dạng dung môi dầu: có thể phun, nhúng hoặc quét (thích hợp trong điều kiện sử dụng hoặc phân tán ).
- Dạng dung môi nước: Phải xử lý theo phương pháp ngâm, tẩm áp lực chân không

---

DỊCH VỤ THI CÔNG PHÒNG CHỐNG MỐI CHO CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG MỚI

---

Quý khách hàng có nhu cầu thi công phòng chống  mối cho các công trình xây dựng mới xin vui lòng liên hệ: 0986.440.222.

Xem thêm…

Mối sống trong gỗ, giấy nhưng không liên hệ với đất, nước. Nhiều người lầm tưởng mối gỗ khô là mọt gỗ vì chúng làm tổ ngay trong gỗ và sau một thời gian đùn lại những hạt phân tử của chúng tờ hang mối ra ngoài.

Phân mối gỗ khô nhỏ 0,3 mm như hạt xoan dài hình trụ và có vết lõm xung quanh. Phân rắn và rời rạc . Đây là loài mối đích thực nhưng phòng trừ chúng lại giống như các loài mọt thuộc bọ cánh cứng. do những đặc tính sinh học nói trên nên mối gỗ khô không giống các loài mối khác.

Dùng thuốc phòng mối để phun, quét lên bề mặt trước khi đem dùng , Hoặc dùng các loại thuốc bảo quản dạng hỗn hợp ngâm tẩm để phòng mối gỗ khô đồng thời phòng được các loại mọt khác ở một mức độ nhất định.

Khi mối đã xâm nhập thì sẽ gặp những khó khăn nhất định. Có thể nói phương pháp trừ mối Cryptotermes là phương pháp phòng trừ mối đặc biệt.

Khi nhìn trên nền nhà, đọt tủ, gầm giường …. mà thấy những phân mối như đã kể trên rải rác lâu ngày hoặc tíh tụ lại thành đốngc ó đỉnh rõ ràng , từ đỉnh đống phân ta chiều thẳng đứng lên trên sẽ phát hiện thất lỗ nhỏ như một giá thể , Lỗ đùn phân mối cũng đồng thồ là lỗ vũ hóa . trong trường hợp không đùn được phân ra ngoài thì mối dùng chính những hạt phân này quện với nước bọt của mối để bịt lỗ vũ hoá lại. Chúng dùng xúc biện hàm dưới , xúc biện môi dưới môi trên như những bàn tay “Rô bốt” để chuyển và vứt những hạt phân mói ra ngoài mối lính không dùng trán của chúng để đùn phân ra ngoài .

Để diệt mối gỗ khô đã có trong gỗ có thể dùng Xilanh bơm thuốc diệt mối trực tiếp vào lỗ vũ hoá của mối gỗ khô. Thuốc sẽ dẫn vào hang mối để diệt chúng . Dùng cách này vừa tiết kiệm vừa rẻ tiền.

Xem thêm…

Áp dụng tiêu chuẩn ngành 14 TCN 88 - 93, yêu cầu xử lý mối tại các khu vực khác nhau là khác nhau, do vậy nội dung xử lý Phòng chống mối cho đê đập được chúng tôi chia ra như sau:

 

1. Đối với các tổ mối ở trong khu vực thân đập.

 Yêu cầu xử lý mối trong khu vực này: diệt chết các đàn mối, phụt dung dịch sét lấp bịt các hang rỗng và hệ thống hang giao thông do mối gây ra trong nền đập, do vậy các công tác xử lý mối bao gồm:

1.1. Khoan tạo lỗ.

 - Trên mỗi tổ, khoan một lỗ vào tâm tổ.
 - Độ sâu hố khoan đến đáy của tổ.
 - Dùng máy khoan guồng xoắn YKB 12/25 do Nga chế tạo và đã được cải tiến, độ dài cần khoan là 1m.
 - Mỗi kíp khoan 0,5m. Phoi khoan được đưa ra cách lỗ khoan từ 0,2-0,5m để tránh lỗ khoan khỏi bị lấp khi rút cần khoan, sau khi rút cần khỏi hố khoan, miệng hố được che chắn tránh sụt lở.

1.2. Phụt thuốc diệt mối và dung dịch vữa sét lấp bịt tổ mối.

 Thiết bị sử dụng cho quá trình này là thiết bị phụt liên hoàn 

 1.2.1. Phụt thuốc diệt mối

 Sau khi hoàn tất công tác khoan tạo lỗ, tiến hành công tác phụt thuốc diệt mối trong hố khoan, các bước tiến hành như sau:

 - Phễu xả thuốc được đặt sâu vào miệng hố khoan, giữ cố định phễu.
 - Thuốc diệt mối được pha sẵn trong bình chứa của hệ thống phụt liên hoàn, sau đó xả áp từ từ vào bình chứa thuốc để đẩy thuốc đến phễu xả. Đối với công tác phụt thuốc diệt mối, áp lực được tăng dần tới 0,5 at. 
  Thuốc diệt mối là các loại thuốc được phép sử dụng theo danh mục thuốc bảo vệ thực vật do Bộ Nông nghiệp và PTNT ban hành hàng năm. Nồng độ tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của từng loại thuốc.

1.2.2. Phụt sét lấp bịt tổ mối.

 - Mục đích: lấp bịt các khoang rỗng do mối gây ra trong nền đập.
 - Công việc này được tiến hành sau công việc phụt thuốc diệt mối.
 - Thiết bị phụt vữa gồm: máy tạo vữa, máy tạo áp lực, bình chịu áp lực đựng dung dịch vữa. Các công tác được tiến hành như sau:
 + Tạo dung dịch vữa sét: tỷ trọng của dung dịch sét sau khi chế tạo phải đạt được từ 1,2-1,3g/cm3.  
 + Áp lực phụt: tăng áp lực phụt từ từ, áp lực phụt tối đa là 2at. Trong quá trình phụt, Nếu dụng dịch vữa sét phòi ra ngoài theo các hang giao thông thì phải dùng biện pháp thủ công đầm nện mặt phản áp. Đối với những tổ mối có lượng vữa phụt >2000 lít thì sau 72 giờ phải phụt bổ xung.
 + Lượng dung dịch vữa sét phụt mỗi tổ từ 200 - 400 lít, tính trung bình là 300 lít/tổ.

2. Đối với những tổ mối ở môi trường xung quanh nền đập

 - Yêu cầu xử lý mối trong khu vực: chỉ cần  diệt chết các đàn mối mà không phải lấp bịt các khoang rỗng và hệ thống hang giao thông do mối gây ra. Do vậy, các công việc được tiến hành như sau:

 + Khoan tạo lỗ tại các vị trí tổ mối (tiến hành như công tác 1.1).

 + Phụt dung dịch thuốc diệt mối (tiến hành như công tác 1.2.1).

Xem thêm…

Mối hại cây trồng có 2 nhóm chính. mỗi nhóm có nhiều loài. Công nghệ Diệt mối bảo vệ cây trồng đòi hỏi phải biết loài gây hại, đặc điểm từng loài để áp dụng công nghệ xử lý thích hợp.

Mối hại cây trồng ở Việt Nam chủ yếu là các loài thuộc phân họ Macrotermitinae (các loài mối cấy nấm) và các loài thuộc nhóm mối gỗ ẩm. Do đó, công tác phòng trừ mối hại cây cần tập trung vào 2 nhóm mối này.

1. Đối với nhóm mối Macrotermitinae:

Do nhóm mối này có 2 dạng tổ nổi và tổ chìm nên công nghệ Diệt mối cũng phải khác nhau:

* Đối với các tổ nổi

Các tổ mối nổi có thể diệt bằng 2 cách:

- Cách thứ nhất: Phun các loại thuốc diệt mối dạng lỏng trực tiếp vào tổ mối. Trước tiên tạo các lỗ từ ngoài vào khoang tổ, dùng thiết bị ép thuốc diệt mối dạng lỏng vào tổ mối với liều lượng tuỳ theo loài gây hại và kích thước của tổ mối. Để tránh tồn dư hoá chất trong sản phẩm của cây ăn quả nên dùng chế phẩm sinh học Metavina 80LS.

- Cách thứ 2: Dùng bả diệt mối đưa vào tổ mối qua các lỗ khoan rồi lấp lại. Mối thợ sẽ khai thác bả độc rồi mớm cho các cá thể khác trong đàn, kể cả mối chúa. Sau đó cả đàn mối sẽ chết.

* Đối với các tổ chìm

- Do khó tìm được các tổ chìm nên giải pháp diệt mối gián tiếp là khả thi hơn cả. Tại các gốc cây hay khoảng đất mà mối hay cư trú hoặc kiếm ăn cần đặt các trạm nhử mối. Sau khi đặt thường xuyên kiểm tra xem mối có đến ăn hay không, Sau khi mối đã vào nhiều trong trạm nhử thì cho bả vào nơi mối ăn. Sau khi mối ăn bả mối sẽ chết như trong trường hợp cho bả vào tổ mối. Số lượng trạm nhử mối, lượng bả cần cho phụ thuộc vào mật độ mối hại trên vườn cây và loài mối gây hại. Loài có số lượng cá thể lớn thì cần đánh nhiều bả và ngược lại.

2. Đối với các loài thuộc nhóm mối gỗ ẩm

Tổ của các loài này thường ở trong thân cây khi thân cây đã rỗng hoặc dưới gốc cây.

* Trường hợp tổ trong thân cây

- Khi tổ nằm trong thân cây có thể dùng máy khoan khoan vào phần rỗng của thân cây. Dùng thiết bị ép dịch thuốc diệt mối dạng lỏng vào trong thân cây. Liều lượng dịch thuốc cần dùng tuỳ theo mức độ rỗng của thân cây và loại thuốc sử dụng. Vì khó có thể phun thuốc tiếp xúc với đa số các cá thể mối trong tổ nên loại thuốc thích hợp cho công tác này là loại có thể lây lan từ cá thể này sang cá thể khác. Thuốc Metavina 80LS là loại thuốc có khả năng lây lan nên đáp ứng được yêu cầu này.

* Trường hợp khi tổ mối nằm dưới gốc cây

Khi tổ mối nằm dưới gốc cây thì giải pháp diệt mối phù hợp là diệt mối gián tiếp. Tại các nơi mối kiếm ăn đặt các trạm nhử mối (thường sát gốc cây). Sau khi thấy mối vào ăn với lượng cá thể đủ lớn thì tiến hành cho bả vào trong trạm nhử. Sau khi mối thợ khai thác bả sẽ mớm chất độc cho cả đàn mối và đàn mối sẽ chết.

Xem thêm…